Pacjenci często pytają, czy ich lordoza jest „za duża”, „za mała” i czy to ona odpowiada za ból pleców. Tymczasem sama jej obecność jest prawidłowa, a wręcz niezbędna dla funkcjonowania kręgosłupa.

Spis treści

Jak to dobrze, że masz lordozę!

Lordoza lędźwiowa często budzi niepokój – pacjenci pytają, czy jest „za duża”, „za mała”, albo czy to ona odpowiada za ból pleców. Tymczasem sama jej obecność jest nie tylko prawidłowa, ale wręcz niezbędna dla funkcjonowania kręgosłupa.

1. Czym jest lordoza lędźwiowa?

Lordoza to fizjologiczne wygięcie kręgosłupa w kierunku przednim (dobrzusznym). Występuje naturalnie w odcinku lędźwiowym i stanowi jeden z kluczowych elementów biomechaniki ciała.

Krzywizna ta:

  • obejmuje 5 kręgów lędźwiowych,
  • tworzy łuk skierowany dobrzusznie,
  • osiąga swój szczyt najczęściej na poziomie kręgu L3, który jest najbardziej wysunięty dobrzusznie.

Nie jest to wada postawy – to prawidłowa struktura, która umożliwia amortyzację i efektywne przenoszenie obciążeń.

2. Jak powstaje lordoza?

Krzywizny kręgosłupa są zapisane genetycznie, jednak ich rozwój zależy od aktywności i etapów rozwoju dziecka.

Proces ten przebiega stopniowo:

  • lordoza szyjna pojawia się, gdy niemowlę zaczyna unosić głowę w leżeniu na brzuchu,
  • kifoza piersiowa rozwija się podczas siadania (wcześniej częściowo przy noszeniu i układaniu dziecka),
  • lordoza lędźwiowa kształtuje się przy siadaniu, a następnie utrwala podczas wstawania i chodzenia.

Lordoza lędźwiowa nie wykształci się prawidłowo, jeżeli inne krzywizny będą zaburzone lub jeżeli dziecko nie będzie mieć wystarczająco doświadczeń związanych z ruchem i rozwojem motorycznym.

Trening chodzenia i prawidłowej postawy rozpoczyna się od pierwszego dnia życia!

3. Co wpływa na wielkość lordozy?

Na ustawienie lordozy lędźwiowej wpływa wiele czynników biomechanicznych i funkcjonalnych:

1. Pozycja ciała

  • w leżeniu na plecach lordoza jest najmniejsza,
  • w siedzeniu wzrasta,
  • w pozycji stojącej osiąga największe wartości.

2. Postawa

Nawyk postawy – osoby z tendencją do stania „na baczność” oraz takie które stojaw pełnym rozluźnieniu „wiszą na stawach” , dodatkowo widać też u nich: przeprost w kolanach, wypchniecie miednicy w przód, zgarbienie barków

3. Problemy w obrębie stawu biodrowego

  • początkowe etapy zwyrodnienia biodra,
  • ograniczenie wyprostu stawu biodrowego,
  • deformacje rozwojowe

4. Co NIE wpływa na lordozę?

Wokół lordozy krąży wiele błędnych przekonań:

Płeć

❌ „Kobiety mają większą lordozę”
Badania tego nie potwierdzają – różnice są indywidualne, nie zależą od płci.

Wiek

❌ „Z wiekiem lordoza się zmniejsza”
Nie ma bezpośredniej zależności – znaczenie mają nawyki postawy i historia zdrowotna.

Otyłość

❌ „Osoby otyłe mają większą lordozę”
Nie zawsze – zależy to m.in. od rozmieszczenia tkanki tłuszczowej, stylu życia i aktywności.

Ciąża

✔ Często obserwuje się zwiększenie lordozy, ale:
organizm kompensuje zmiany także poprzez:

  • uniesienie żeber,
  • poszerzenie miednicy,
  • cofnięcie kości krzyżowej,
  • rozciągnięcie mięśni brzucha.

Zmiany lordozy w ciąży są dynamiczne i bardzo indywidualne.

5. Biomechanika odcinka lędźwiowego – co dzieje się podczas ruchu?

Kręgosłup lędźwiowy działa jako całość – ruch powinien być równomiernie rozłożony na wszystkie 5 kręgów. Brak ruchu w jednym segmencie przeciąża pozostałe.

Zgięcie kręgosłupa

  • stawy międzykręgowe się rozchodzą,
  • zwiększa się odległość między wyrostkami kolczystymi,
  • dysk ściska się z przodu, rozciąga z tyłu,
  • jądro miażdżyste (jądro dysku) przesuwa się do tyłu,
  • tkanki tylne ulegają rozciągnięciu (masz uczucie ciągnięcia na końcu ruchu).

Wyprost kręgosłupa

  • stawy międzykręgowe zbliżają się i mogą blokować ruch,
  • zmniejsza się odległość między wyrostkami kolczystymi,
  • dysk rozciąga się z przodu, ściska z tyłu,
  • jądro miażdżyste przesuwa się do przodu,
  • mięśnie tylne się napinają.

Zgięcie boczne

  • po stronie zgięcia dochodzi do kompresji,
  • po stronie przeciwnej – do rozciągnięcia,
  • dysk ulega ściskaniu po stronie zgięcia,
  • jądro dysku przemieszcza się w stronę przeciwną niż skłon.

Rotacja

  • fizjologicznie niewielka (1–2° na segment),
  • większy zakres wymaga kompensacji innymi ruchami, np. zgięciem lub skłonem do boku.

Zrozumienie tych mechanizmów pozwala nam precyzyjnie określić źródło przeciążenia i bólu.

6. Krążek międzykręgowy – klucz do amortyzacji

Krążek międzykręgowy (dysk) pełni funkcję amortyzatora:

  • w zdrowym stanie przejmuje ok. 90% obciążeń osiowych,
  • tylko ok. 8% trafia na stawy międzykręgowe.

W początkowych etapach degeneracji (dyskopatii):

  • nawet 40% obciążenia przenoszą stawy,
  • pojawia się ból przeciążeniowy stawów kręgosłupa, zanim dojdzie do ucisku na nerwy.

Co przyspiesza zużycie dysków?

Aby skutecznie amortyzować wpływ grawitacji krążek ulega ściskaniu a ciśnienie w jego wnętrzu wzrasta. Do pewnego stopnia amortyzacja jest odwracalna, ciśnienie rośnie i maleje dostosowując się do obciążeń. Z wiekiem krążek traci zdolność do elastycznego powrotu do pierwotnego kształtu i rozpoczyna się jego zwyrodnienie = obniżanie wysokości. Proces ten przebiega szybciej gdy krążek jest intensywniej przeciążany nieodpowiednią aktywnością.

Pozycja siedząca wyzwala większe ciśnienie (ścisk) dysku międzykręgowego niż pozycja stojąca = siedzący tryb życia przyspiesza zwyrodnienie dysków miedzykregowych

7. Nadmierna i zniesiona lordoza – czy to problem?

Średni kąt lordozy wynosi ok. 50°.

Nieprawidłowe są:

  • hiperlordoza – zwiększone wygięcie,
  • zniesienie lordozy lub nawet odwrócenie krzywizny (kifotyzacja).

Kluczowa zasada:
👉 samo ustawienie lordozy nie pozwala określić przyczyny bólu.

  • u jednych osób zmiana lordozy powoduje przeciążenia i ból,
  • u innych jest efektem adaptacji przeciwbólowej.

Co ważne:
zarówno nadmierna lordoza, jak i jej brak mogą powodować podobne dolegliwości.

8. Jak oceniamy przyczynę bólu?

W diagnostyce liczy się całościowe podejście:

  • wywiad,
  • badania RTG, MRI (jeżeli są),
  • lokalizacja bólu,
  • zależność od ruchu,
  • charakter dolegliwości,
  • badanie ruchomości biernej i czynnej,
  • analiza biomechaniki,
  • wpływ ustawienia lordozy,
  • identyfikacja rzeczywistej przyczyny.

W oparciu o diagnostykę można przeprowadzić fizjoterapię:

  • terapię manualną,
  • dobranie ćwiczeń,
  • przygotowanie zaleceń profilaktycznych.

9. Kiedy warto zgłosić się do specjalisty?

Jeśli odczuwasz:

  • ból dolnego odcinka pleców,
  • sztywność lub ograniczenie ruchu,
  • dyskomfort przy dłuższym staniu, siedzeniu lub ból przy wstawaniu,

nie zakładaj, że winna jest „lordoza”.

Inne artykuły